ปฏิบัติการ “ช่วย 13 หมูป่าติดถ้ำ” สะท้อนอะไร?

คอลัมน์การศึกษา โดย ดร.ศราวุธ สุตะวงค์

S__8905100
ดร.ศราวุธ สุตะวงค์

การที่เด็กและโค้ชทีมฟุตบอลหมูป่าอะคาเดมี่ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงรายติดถ้ำหลวงนางนอน เป็นข่าวครึกโครมโด่งดังไปทั่วโลก ทำให้ชาวโลกรู้จักประเทศไทยมากยิ่งขึ้น และขณะนี้เด็กทุกคนคงออกจากถ้ำได้และปลอดภัยกันแล้วทุกๆ คน ปรากฏการณ์ดังกล่าวสะท้อนความคิดอะไรกันบ้าง

1) ทำให้รู้จัก “หน่วยซีล” (SEAL) หรือ “หน่วยทำลายใต้น้ำจู่โจม” (นทต) เป็นหน่วยหนึ่งในหน่วยปฏิบัติการสงครามพิเศษทางเรือ กองทัพเรือไทย ซึ่งนับเป็นหน่วยที่ได้รับการฝึกที่หนักที่สุดในบรรดาหน่วยรบพิเศษของทุกเหล่าทัพ เนื่องจากภารกิจที่ได้รับมักจะอันตรายอย่างที่สุด และยังถูกกดดันทั้งทางร่างกายและจิตใจมากที่สุด คำว่า SEAL ย่อมาจาก SEa-Air-Land ซึ่งแสดงถึงการปฏิบัติได้ทั้งทางทะเล-อากาศ-บนบก

การฝึกในหลักสูตรนักทำลายใต้น้ำจู่โจม ใช้ระยะเวลาประมาณ 7-8 เดือน หรือขึ้นอยู่กับเงื่อนไขการฝึก นับเป็นการฝึกหลักสูตรทางทหารที่มีระยะเวลานานที่สุดของไทย แบ่งออกเป็น 5 ช่วง ได้แก่ 1.การฝึกเบื้องต้น ฝึกการออกกำลังกายและการฝ่าอุปสรรคต่างๆ ใช้เวลาประมาณ 3 สัปดาห์ 2.การฝึกจริง ใช้เวลาประมาณ 6 สัปดาห์ 3.การฝึกแบบเข้มข้น หรือเรียกว่า “สัปดาห์นรก” (Hell Week) ฝึก 5 วันต่อเนื่อง ใช้เวลา 120 ชั่วโมง ไม่มีการหยุดพัก ไม่มีการเข้านอน ตลอดเวลาต้องอยู่กับท่อนซุง, ไม้พาย, เสื้อชูชีพ และคำสั่งโหดๆ จากครูฝึกที่เปลี่ยนกันมาฝึกทุกวัน ตัวอย่างของการฝึกในสัปดาห์นรก เช่น ปัญหากระทะทองเย็น คือการแช่น้ำทะเลใส่น้ำแข็ง, ปัญหาผี คือการเฝ้าโลงศพในคืนอันมืดมิดคนเดียว 4.การฝึกสอนยุทธวิธีต่างๆ เช่น การฝึกภาคทะเล, การฝึกภาคป่า, การฝึกดำรงชีวิต (ปล่อยเกาะ 2 วันโดยให้หาของกินเอาเอง) 5.การฝึกยุทธวิธีในสภาพจริง ใช้เวลาประมาณ 2 เดือน

2) ทำให้ทราบว่าจริงๆ แล้วคนไทยและชาวโลกมิได้ทิ้งกัน ถึงเวลาคับขันถึงอันตรายแก่ชีวิต ก็จะหันหน้ามาช่วยกัน แม้จะมีความคิดต่าง ทะเลาะเบาะแว้ง แย่งชิงผลประโยชน์ที่ไม่ลงตัว และรบรากันบ้างที่ผ่านมา ท้ายที่สุดยังมีความรัก และห่วงหาอาทรกันตามประสา “มนุษยชาติ” แม้จะมีข่าวดราม่า 2 ด้านบ้าง ก็ถือเป็นเรื่องปกติของชาวโลกที่โหนกระแสมิให้ตกเทรนด์โลกบ้างพองาม ในสังคมมีคนอยากเอาหน้าบ้าง บางคนรู้ว่าตัวเองไม่มีทักษะอะไรที่จะช่วยได้ จะบอกว่ามาเป็นกำลังใจ อยากไปดูไปเห็น หรือแม้ว่าอยู่ส่วนไหนก็ส่งใจไปร่วมได้ หรือบางคนอยากเอาตัวไปให้สื่อได้เห็นว่ามาลงพื้นที่แล้ว ชิงพื้นที่สื่อ ในทางตรงกันข้าม ยังมีคนจำนวนไม่น้อยยอมทำงานหนักเป็นมดงาน เพื่อให้ภารกิจได้เดินหน้าต่อ แต่คนเหล่านี้ไม่ได้ต้องการป่าวประกาศใดๆ ให้โลกรู้ เขาต้องการผลสำเร็จคือการช่วยชีวิตผู้อื่นให้รอด ไม่ใช่เพื่อชื่อเสียงของตัวเอง ทำดีเพื่อดีด้วยจิตอาสาที่แท้จริง “ปิดทองหลังพระ” แม้มิมีคนเห็นก็ภูมิใจในสิ่งที่ได้ทำดี

3) รู้และเข้าใจว่าการวางแผนจำเป็นและสำคัญ “แผนหลัก” อาจไม่ถูกต้องเสมอ ต้องมีแผนสำรอง แผนหนึ่ง แผนสอง และแผนสาม ในตอนแรก แผนตั้งต้นคือให้หน่วยซีลเข้าถ้ำไปเรื่อยๆ เพื่อไปหาทั้ง 13 คนที่ติดถ้ำ แต่สุดท้าย เราก็มีแผน 2 คือตรวจเช็กปล่องด้านบนภูเขาว่าจะสามารถหย่อนตัวทะลุถึงถ้ำได้เลยหรือไม่ และแผน 3 คือแนวคิด การระบายน้ำ การดูดน้ำบาดาลหรือใต้ดิน เพื่อให้บรรลุถึงจุดหมายไม่จำเป็นต้องมีแผนเดียว แต่การเปิดรับทุกหนทาง หรือวิธีการที่เป็นไปได้ ยิ่งมีโอกาสให้ไปถึงเป้าหมายเร็วขึ้น ดังนั้น แผนสามารถเปลี่ยนได้ตามสภาวการณ์ ฐานข้อมูล และเหตุผลความจำเป็นเพื่อไปสู่เป้าหมายให้สำเร็จและเกิดประสิทธิภาพสูงสุด

4) ทำให้เราได้ “เรียนรู้ภูมิศาสตร์” ของไทยมากขึ้น ซึ่งตรงข้ามกับบางประเทศ เช่น ญี่ปุ่น ให้เด็กและประชากรได้เรียนรู้เพื่ออยู่กับธรรมชาติ ท้องถิ่น ภัยพิบัติที่ใกล้ตัวมากที่สุด เพื่อความอยู่รอดและมีทักษะ การที่เราได้รู้จักภูมิศาสตร์ของประเทศไทยมากขึ้น หลายคนรู้จักถ้ำหลวงเป็นครั้งแรก รู้ว่าขุนน้ำนางนอนอยู่ตรงไหน รู้ว่าเชียงรายก็มีสถานที่ท่องเที่ยวอะไรที่น่าสนใจ รู้จักคำว่า “ถ้ำ” ในความหมายใหม่ บางถ้ำมันยาวเป็นสิบกิโลเมตร และคดเคี้ยวเหมือนเขาวงกต และการใช้ชีวิตในถ้ำ หากติดอยู่ในนั้นจะต้องทำอย่างไร การที่โค้ชให้เด็กนั่งสมาธิ ขยับตัวให้น้อย เพื่อประหยัดพลังงานและจะทำให้ชะลอชีวิตอยู่ได้นานขึ้น

5) ทำให้เราได้ความรู้เรื่องการเอาชีวิตรอดมากขึ้น ได้รู้จัก “กฎ 333” ว่าในสภาวะใดบ้างที่เราจะมีชีวิตรอดได้ คือ ขาดอากาศหายใจได้ 3 นาที, ขาดน้ำดื่มได้ 3 วัน, ขาดอาหารได้ 3 สัปดาห์ ถ้ามากกว่านี้เราก็จะตาย (แต่ก็เป็นแค่กฎคร่าวๆ ไม่ได้ใช้ตายตัวกับทุกคน) ได้เรียนรู้ว่าแม้จะไม่มีอาหาร แต่ร่างกายมนุษย์สามารถดึงพลังงานสำรองที่สะสมในรูปไขมันมาใช้ได้ ใครอยากผอมและหุ่นดี ลองคุมหรือลดอาหารดู ไม่ต้องกินยาลดความอ้วน เพราะร่างกายจะรีดไขมันที่สะสมเกินอยู่แล้วออกมาใช้ได้ การออกกำลังกายจึงเป็นการรีดไขมันที่ได้ผลดี

6) ได้เห็นน้ำใจคนไทยและผู้นำประเทศ หรือองค์กรต่างๆ พยายามที่จะมอบให้ทีมหมูป่า อย่างสโมสรเอสซีจี เมืองทองฯ อยากให้ทีมหมูป่ามาดูบอลที่สโมสร และได้โอกาสฝึกกับทีมเยาวชน หรือสโมสรสิงห์เชียงรายฯ เตรียมให้ตั๋วดูบอลฟรีตลอดชีวิต และรับเด็กและโค้ชร่วมงานกับสโมสร กระทั่งหาที่เรียนให้เพื่อทำความฝันให้สำเร็จ FIFA ประกาศให้ตั๋วและพาชมฟุตบอลโลกรอบชิงชนะเลิศที่รัสเซีย มันไม่ใช่การมอบรางวัลให้คนกระทำผิด แต่มันเป็นการส่งกำลังใจให้ครอบครัวของเด็ก ให้คุณพ่อคุณแม่ทุกคนมีแรงใจสู้ต่อว่า จงมีชีวิตรอดกลับมานะ และมีสิ่งดีๆ รออยู่เป็นพลังหรือความหวัง เพื่อมุ่งหวังให้เด็กๆ มีชีวิตต่อ สื่อต่างชาติมองเห็นด้านดีของเด็กที่ชอบเล่นกีฬา ชอบออกกำลังกาย แทนที่จะใช้ชีวิตปล่อยไปโดยไร้ค่าเหมือนเด็กอีกหลายๆ คน จึงควรช่วยเหลือ 13 ชีวิตอย่างเต็มกำลัง หากรอดออกมาได้จะเป็นบทเรียนชีวิตครั้งใหญ่สำหรับพวกเขา จะได้ใช้ชีวิตอย่างระมัดระวัง อ่านป้ายเตือน ศึกษาอะไรก่อนอย่างรอบคอบ และสามารถคิดเป็นยิ่งขึ้นหากจะตัดสินใจทำอะไรลงไป อาจทำให้ผู้อื่นต้องเสียใจและเดือดร้อนกันถ้วนหน้าเช่นนี้ได้

7) เกิดการเรียนรู้ว่าเหตุวิกฤติต่อชีวิตและทรัพย์สินเป็น “บทเรียนชีวิตที่สำคัญ” ทุกภาคส่วนจะได้ถอดเป็นบทเรียน ประเมินความพร้อมถึงศักยภาพของหน่วยงานหรือเครือข่ายความร่วมมือ จะเห็นหลายหน่วยงานอาสาเข้ามาช่วย ทั้งนี้ องค์ความรู้หรือประสบการณ์จะเป็นตัวกรองในการตัดสินใจที่จะเลือกหนทางหรือวิธีการทำให้เป้าหมายสำเร็จ และได้เห็นสมรรถนะของบุคคลหรือองค์กรที่แตกต่างกัน อาทิ แพทย์หรือหมอทั้งในและต่างประเทศ หากเชี่ยวชาญด้านเดียวอาจยังไม่เพียงพอต่อการแก้วิกฤติปัจจุบัน ยังต้องมี Skill หรือทักษะพิเศษ อาทิ การดำน้ำ หรือรู้เรื่องถ้ำ ฯลฯ หน่วยงานทางการศึกษา สถานศึกษา หรือแม้กระทั่งสื่อมวลชน จะมีบทเรียนหรือการสื่อสารใดสำหรับเด็ก หากต้องเผชิญวิกฤติต่างๆ ที่คาดไม่ถึง หรือจะต้องเตรียมทักษะชีวิตกันอย่างไรกันบ้างเมื่อเผชิญปัญหาเพื่อให้ชีวิตรอด

8) ทราบว่าสถานการณ์ย่อมสร้างวีรบุรุษ ได้เห็นการทำงานของท่านอดีตผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย นายณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร ที่ฉายแววให้เห็นถึงภาวะผู้นำ เพราะสถานการณ์วิกฤติเช่นนี้ต้องการผู้นำที่เด็ดขาด ถูกต้อง แน่วแน่ และมุ่งมั่น “ทำให้เห็น ไม่ใช่เก่งแต่พูด” คำพูดแรกที่สะดุดหูคนทั้งประเทศคือ “ใครที่บอกว่าไม่เสียสละพอที่จะทำงาน ใครจะกลับบ้านไปนอนกับลูกกับเมีย เชิญเซ็นชื่อแล้วออกไปเลย ผมไม่รายงานใครทั้งสิ้น ใครจะทำงาน วันนี้ขอให้พร้อมทุกนาที ให้คิดว่าเขาเป็นลูกเรา” อาจจะฟังดูแรง แต่พอเวลาผ่านไป ท่านพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าทำจริง ใส่ใจ และทุ่มเทขนาดไหน ไม่ใช่ดีแต่พูด “มีคนถามว่าทำไมผมต้องมายืนอยู่ตรงนี้ตลอด… มันเหมือนแม่ทัพ รบแล้วเรากำลังจะพ่ายแพ้ เราจะเสียพื้นที่ ถ้าแม่ทัพไม่ยืนอยู่ข้างหน้า ใครจะไปช่วยแม่ทัพรบ นั่นคือเหตุผลที่เราต้องสู้กันตลอด เราจะเหน็ดเหนื่อย อ่อนล้ายังไง เราก็จะสู้กันตลอด” ขอชื่นชมในการตัดสินใจผ่านพ้นวิกฤตินำทีมหมูป่าออกจากถ้ำได้ด้วยดี ทุกฝ่ายชื่นชมและปรบมือให้ถ้วนหน้า

9) รู้ว่าบนโลกใบนี้ต้องการคนเก่งไม่เหมือนกันอยู่ร่วมกัน มิได้ยกย่องว่าเก่งอะไรดีที่สุด หรืออาชีพไหนดีกว่า เราได้เห็นว่าทุกความสามารถมีประโยชน์และคุณค่า ไม่ว่า ช่างไฟฟ้า นักขุดเจาะน้ำบาดาล ช่างประปา แพทย์ ครูอาจารย์ ปราชญ์ชาวบ้าน นักปีนเขา ทหาร ตำรวจ นักข่าว พ่อครัว ช่างภาพ ล่าม ทีมกู้ภัย นักดำน้ำ นักธรณีวิทยา นักพรตนักบวช ฯลฯ ในยามคับขันหรือจำเป็น ทุกคนสามารถใช้ทักษะของตัวเองเพื่อสู่เป้าหมายสูงสุดร่วมกัน มันแสดงให้เห็นว่าไม่มีอาชีพไหนเหนือกว่าอาชีพไหน ทุกคนสามารถสร้างสรรค์สังคมให้ดีงามให้สังคมและประเทศชาติได้ หลายประเทศที่เจริญแล้วสาขาอาชีพต่างๆ ไม่มีความเหลื่อมล้ำในเรื่องรายได้และการยอมรับในสังคม จึงเป็นสิ่งที่น่าศึกษาเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ และการจัดการศึกษาเพื่อไปประกอบอาชีพและการมีงานทำในสิ่งที่ตนเองชอบและใช่ ทุกอาชีพควรได้รับการส่งเสริมและพัฒนา และให้ทุกคนเหล่านั้นไปจรรโลงสังคมให้ดีงามได้ในทุกๆ อาชีพ

ท้ายสุด ขอชื่นชมหัวใจทุกคน ทุกภาคส่วนทั้งในและต่างประเทศ ที่พวกเราไม่ทอดทิ้งกัน ให้อภัยซึ่งกันและกันได้เมื่อถึงคราวต้องอภัย ถึงคราวต้องรักและสามัคคีก็สามารถทำได้อย่างสุดยอด “ปรากฏการณ์ 13 หมูป่าติดถ้ำ” จึงเป็นเสน่ห์ของมวลมนุษยชาติว่าโลกนี้ยังมีอะไรที่สวยงามอีกเยอะเลย.

โฆษณา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.